Amino Asitler Nedir

Amino Asit Nedir

Amino asitler canlıların en önemli biyolojik yapı taşlarından biri olmasının yanı sıra proteinleri oluşturan temel maddelerdir. Toplam’da 500’ten fazla çeşidi olan aminoasitler arasından, bizler için önem teşkil eden, 20 adet amino asit vardır. Bu 20 adet amino asitten, vücut bütün gerekli olan proteinleri üretebilmektedir. İnsan vücudunda protein yapımında kullanılan 20 adet amino asitten, 9 tanesi, Esansiyel Amino Asitler (EAA) olarak bilinmektedir. Bunların özelliği, insan vücudunun besinlerden elde etmediği takdirde, bunları kendi üretemiyor olmasıdır. Dolayısıyla bu 9 adet amino asiti, besinlerden veya diğer gıda takviyelerinden temin etmek zorunludur.
Bunlar,

    • Isoleucine (Iso) izolösin
    • Lysine (Lys) lizin
    • Leucine (Leu) lösin
    • Methionine (Met) metionin
    • Histidine (His) Histidin
    • Valine (Val) valin
    • Phenylalanine (Phe) fenilalanin
    • Threonine (Thr) treonin
    • Tryptophan (Try) triptofan

Amino Asitlerin Yararları

Proteinlerin yapı taşı olmalarının yanı sıra, amino asit yararları bununla sınırlı değildir. Organların, kasların, çeşitli dokuların, tendonların, bağların, tırnak ve saçların tamiratında ve daha da önemlisi insan metabolizmasında, enerjiyi, kas yapımını, yağ yakımını ve genel olarak beyin fonksiyonlarını ve psikolojik durumu da doğrudan etkilemektedir. Bunun yanı sıra daha zinde bir antrenman için BCAA (dallara ayrılmış amino asit zinciri), kan şekerini ayarlamak (regüle) için anjinin, bağışıklılığı kuvvetlendirip dayaklılığı arttırmak için glutaminin yeterli miktarda alınması şarttır.

BCAA – Branched Chain Amino Acids (Dallara Ayrılmış Amino Asitler Zinciri)

Yukarıda bahsettiğimiz 9 adet esansiyel aminoasit serisinin içerisinde, 3’ü farklı özellikle olmalarıyla öne çıkmaktadırlar. BCAA olarak da bilinen bu amino asitler, Leucine, Isoleucine ve Valine ‘dir. Bunların özelliği ise, fiziksel özelliklerinde dallara ayrılmış olmalarıdır. Pek çok protein kaynağında bulunmakta olan bu üç aminoasit arasından özellikle Leucine, kas yapımına olan olumlu etkisi ile ön plana çıkarken, Isoleucine ise hücrelerdeki glikoz kullanımında olumlu etkisiyle bilinmektedir. Bunun yanı sıra, BCAA’lar harici olarak (mesela supplement şeklinde) tüketildiklerinde, yorgunluk hissiyatını azaltılması ve vücudun kendini yenilemesinin hızlanması olarak ayrıca olumlu etki gösterirler.

Arjinin (Arginin)
L-arjinin vücutta birçok fonksiyonu olan bir amino asit çeşididir. Arjinin’in en önemli özellikleri büyüme hormonunun daha fazla salgılanmasına yardımcı olması, vücudumuzdaki zararlı toksinlerin dışarı atılması ve bağışıklık sistemimizi güçlendirmesidir.
Bu önemli amino asit sadece spor yapan kişiler tarafından değil aynı zamanda kısırlık, yüksek kan basıncı ve cinsel işlev bozukluğu yaşayan kişileri tedavi etmek içinde kullanılmaktadır.

Glutamin (Glutamine)
Glutamin (Glutamine) özellikle whey ve kazein proteinlerinde yoğun miktarda bulunan bir amino asittir ve doğada da yumurta ve süt gibi doğal protein kaynaklarında bulunmaktadır. Glutamin protein metabolizmasında önemli rol oynar ve anti-katabolik (kas yıkımı karşıtı) bir ortam yaratır. Yoğun ağırlık antrenmanlarınız sonrasında vücuttaki glutamin miktarı neredeyse yarı yarıya düşer. Bu durum hem kuvveti, dayanıklılığı ve bağışıklık sistemini zayıflatır. Vücudumuz yeterli miktarda glutamini üretemediği için kaslardan çekmeye başlar ve bunun sonucu kas yıkımına yol açmaktadır.
Tavsiye edilen kullanım miktarı normal sporcular için günde 5 gramdır. Yoğun antrenman yapan kişileri içinse bu miktar 10-15 grama kadar çıkartılabilir.

Kimler ve Neden Kullanmalıdır.?
Yeterli protein alan, ancak daha ileri seviye bir gelişme bekleyen sporcular gönül rahatlığı ile aminoasit kullanabilirler. Doğru kullanıldığında aminoasitlerin bir zararı yoktur. Gelişimi hızlandırır.

Kimler kullanmamalıdır?
Normal dozda aminoasit kullanımı sonrası aşırı sivilce (akne) problemi yaşayan kişiler aminoasit kullanmamalıdırlar. Hafif sivilce leşme kabul edilebilir bir durumdur. 6 aylık supplement kullanımı sonrası 2-3 hafta ara verilmelidir. Kişi uzun süredir supplement kullanıyorsa, kullanımı bir dönem için durdurmalıdır. Yeterli protein almayan kişilerin aminoasit alımları ‘lüks’tür. Bu gibi bir durumda supplement kullanılacaksa, tercih protein tozundan yana kullanılmalıdır.

Amino Asitler neden kullanılmalı ve Faydaları Nelerdir.?
Sağlıklı ve dengeli beslenmenin yanında uygun doz ve çeşitte protein takviyesi kullanılsa bile antrenman sırasında gereksinimin arttığı BCAA , arjinin ve sakatlanmaları engellemek ve en kısa zamanda iyileşmeye yardımcı olan glutamin gibi aminoasit takviyelerini kullanmak önemli dir. Amino asit takviyelerinin sindirimi çok kolay olduğu için antrenmanlarda kas yıkımını oldukça azaltır ve sonrasında da daha kolay kas kazanmanızı sağlar. BCAA – Dallı zincirli aminoasitler ( lösin , izolösin , valin ), iskelet kasları için enerji olarak kullanılmaktadır. Uzun süreli egzersizler sırasında , kas glikojeni boşalır ve kaslar yakıt olarak dallı zincirli aminoasitleri kullanır. BCAA düzeyini yüksek tutarak yorulma süresinin uzatılması ileri sürülmektedir. Arjinin aminoasidi ,egzersiz boyunca insülin ve büyüme hormonunun salgılanmasında görev alır.
Kreatin kullanımıyla da kuvvet ve ağırlık artışı ve zihinsel konsantrasyonda artış sağlanır.

Ne zaman kullanılmalıdır?
İlk 6 ay içerisinde yeterli protein alımı ile kaslar hızlıca gelişir ve bu süreç sonunda gelişimi yavaşlamaya başlar. Bu aşamada özel amino asit ihtiyacı olacağı için kullandığınız protein takviye nizin yanında amino asit takviyesi almanız uygun olacaktır.

Amino Asit Kullanırken Nelere Dikkat Edilmelidir?

  • Amino asit tabletleri yutulmamalı, çiğnenmelidir. Bunun sebebi, çenenin mekanik hareket yaparak beyne sindirim enzimi salgılaması konusunda sinyal göndermesini sağlamaktır.
  • Amino asit kullanılırken dikkat edilecek bir diğer nokta, sporcunun canı istemese dahi, aminoasit ile beraber bol su içilmelidir. Bu yapılmadığında vücuttaki ürik asit seviyesinin normalin üzerine çıkma riski oluşur.
  • Yeterli protein alındığından emin olunmalıdır. Yeterli protein alınmadan alınan aminoasitten tam verim alınamaz.
  • Antrenmandan hemen önce ve antrenmanın hemen sonrası alınan amino asitler daha fazla fayda sağlar.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here